COĞRAFYA VE İKLİM
Avrupa’nın güneybatısında Akdeniz ile Atlas Okyanusu arasındaki İber yarımadasının büyük bir bölümünü kaplar. Batıda Portekiz, kuzeydoğuda Fransa ve Andorra Cumhuriyeti ile komşudur. Kuzey ve güneybatıda Atlas okyanusu, güneydoğu ve doğuda Akdeniz ile çevrilidir. Katalunya’dan Cebellitarık’a kadar Akdeniz iklimi (doğu kesimleri) egemendir. Yağmurlar sonbahardadır. Güneye indikçe yağış azalır. Kuzeybatı İspanya’da Atlas Okyanusu iklimi görülür. Ülkenin yüksek iç kısımlarında kara iklimi hakimdir.
Ülkenin % 30 u ormanlarla kaplı olup bitki örtüsü iklime göre değişiklik gösteriri.
TARİH
İber yarımadasında insan uygarlığının izlerine Neolitik dönemden başlayarak rastlanır. MÖ 2 binlerde Akdeniz kıyılarında Fenikeliler ve Yunanlılar, iç bölgelerde ise Keltler ve İberler birarada yaşamaktaydı. MÖ 5 yüzyıldan itibaren Kartacalılar yerleşmeye başlar ve 2. Kartaca savaşları sonunda Romalılar karşısında yenik düşünce, ülke Roma hakimiyetine girer.
Roma barış döneminde, Romanın besin ve insan gücü deposu durumuna gelir.
Roma imparatorluğunun zayıflayıp çökmeye başladığı dönemde, yarımada Vandalların daha sonrada Vizigotların istilasına uğrar. 8 yüzyılın başlarında Kuzey Afrika’dan gelen müslüman Arapların baskıları sonunda Vizigot egemenliği sona erer. Yarımadanın hemen hemen tamamı Araplar tarafından ele gerilir. İstilaya karşı kuzeyden başlayan direniş ise 800 yıl boyunca devam eder.
1469’da Aragon Kralı Ferdinand ile Castilla Kraliçesi Isabel’in evlilikleri sonucu ortaya çıkan ittifak, İspanya açısından parlak bir dönemi başlatır ve birleşik krallığın temelleri atılmış olur. Granada’nın Arapların elinden alınmasıyla İspanya yeniden ve tümüyle Hıristiyan olur. Siyasal birliğin yanında, dini birliği de amaçlayan krallık, Musevi ve Müslüman dinine sahip kişilere karşı sert önlemler alır. 1478 de Engizisyon Mahkemesi kurulur. Doğu ülkelerine giden yeni bir ticaret yolunun bulunması için denizaşırı seferler başlatılır. Bu seferlerin birinde Kristof Klomb Amerika’yı keşfeder. İmparatorluk 16. ve 17. yüzyıllarda Avusturya Hanedanlığı ile kurduğu dostluktan da destek alarak, dünyanın birinci gücü haline gelir. 17. Yüzyılın sonunda mezhep ayrılıkları ve bazı sömürgelerin bağımsızlıklarını kazanmaları İspanya’nın çöküşünü hızlandırır. Fransız devriminden sonra Napolyon ile birlikte İngiltere’ye karşı yapılan Trafalgar savaşında yenik düşülür ve İspanya’nın müttefikliği ile yetinmeyen Napolyon tarafından 1808 de İspanya işgal edilir ve İspanya tahtına Joseph Bonaparte oturur. İşgalcilere karşı ayaklanmalar sonucu, İspanya 1814 de özgürlüğüne kavuşur.
1873 de I. Cumhuriyet ilan edildi ise de, 1875 de askeri bir darbe sonucu 12. Alfonso yeniden Monarşiyi kurar. Gerilemeye başlayan Imparatorluk, 1898 de Küba ve Filipinler’in de bagimsizliklarini kazanmasiyla deniz aşiri sömürgelerin tümünü kaybeder. 1931 de yapilan belediye seçimlerinde Cumhuriyetçilerin kazanmasiyla 13. Alfonso tahti birakir. 18 temmuz 1936 de ayaklanan askerler 3 yıl süren iç savaşın başlamasına neden olurlar. Ekim 1936 da devletin başına General Franco geçer ve 1975 deki ölümüne kadar, kendini, İspanya’nın tek hakimi olarak kabul ettirir. Ölümünden sonra Bourbon hanedanından Prens Don Juan Carlos İspanya kralı ilan edilir.
EKONOMİ
Ülkenin ekonomisi büyük ölçüde turizme bunun yanısıra tarım ve hafif sanayiye dayanır. Madencilik alanında İspanya önemli kömür merkezlerinden biridir. Bunun dışında demir, çinko, bakır ve kurşun yatakları bulunmaktadır. Ayrıca Amerika’nın desteklediği ve gelişmekte olan otomotiv sektörü gözardı edilemez. Tarım ve hayvancılık, özellikle balıkçılıkta İspanya çok ileridedir.
SANAT ETKİNLİKLERİ
İspanya‘nın kayalar oyulmuş tarihi resimlerinin yanısıra, güncel sanat sergilerinin de gezilebileceği çeşitli uygarlıklardan örneklerin biraraya toplandığı ülkedir.
Değişik yörelerinde sanatsal değeri büyük pek çok saray, manastır ve katedral görmek mümkündür. Roma kalıntılarının en önemlisi Segovia Su Kemeri, Merida ve Tarragona Harabeleridir. Bazı İspanyol şehirleri, belirli bir sanat dönemini simgeler. Cordoba ve Granada’da İslam sanatının en güzel eserleri yer almaktadır. İspanya
“Doğu Sanatı Üçgeni” Granada’daki Alhambra Sarayı, Cordoba’daki Cami ve Sevilla’daki Araplar Tarafından yapılan güzel Giralda Kulesinden oluşur.
Toledo, Leon, Burgos, Sevilla, Avila ve Segovia’daki muhteşem katedraller yarimadadadaki Gotik stilin en önemli örnekleri olup Barcelona’daki Gotik Mahallesi, Gotik yapilarin en önemlilerini barindirmaktadir. Günümüzde bütün dünyanin hayranlik duydugu bu çilgin mimariyi Ispanyol Mimar Gaudi, 19 yüzyilin sonlarinda yaratti.
MADRID
İspanya’nın başkenti, yüzölçümü 1727 km²dir. Nüfusu yaklaşık 4 milyondur. 635m ye varan yüksekliği ile Avrupa’nın deniz seviyesinden en yüksek başkentlerinden biridir. 1561 yılında 2. Felipe döneminde başkent olmuştur. Mağripler tarafından kurulduğu sanılan şehrin adı da zamanla değişerek Madrid adını almıştır. İç savaş döneminde önemli bir rol oynayan şehir Cumhuriyetçilerin elinde olup 1939 Martına kadar Franco birliklerine direnmiştir. Günümüzdeki Madrid 1992 yılında kültür başkenti seçilmiştir.
GÖRÜLECEK YERLER
*Kraliyet Sarayı *Batonik Bahçesi *Puerta Del Sol Meydanı
*Prado Müzesi *Alcala Kapısı *Arena
*Thyssen Müzesi *Colon Meydanı
*Reina Sofia Müzesi *Cibeles Çeşmesi
*Retiro Parkı *Plaza Mayor
TOLEDO
Madrid’in 71 km güneybatısında yer alan şehir, üç taraftan Tajo nehri ile çevrilidir.
Yunan yada Fenike kökenli olduğu sanılan Toledo M.Ö. 192 de Romalılaşmıştır. 711 yılında Arapların eline geçen kent, ayrıcalıklarını Cordoba’ya kaptırır ve çok geçmeden İslam’a karşı bir direniş ve ulusal bağımsızlık merkezi durumuna gelir. Yaklaşık 50 yıl boyunca özerk bir Arap devletine merkezlik eder. Bu dönemde kent gelişir. Şehir yaklaşik 400 yil boyunca Iber yarimadasinin din ve kültür merkezi işlevi gördü.
GÖRÜLECEK YERLER
*Katedral
*Santa Maria La Blanca Sinagogu
*Santo Tome Kilisesi
*Alcazar
*San Martin Köprüsü
YEREL SAAT
İspanya’nın yerel saati Türkiye’ye göre 1 saat geridir.
BANKALAR
Resmi Bankalar Pazartesi-Cuma 09.00-14.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
DÖVİZ BOZDURMA -KREDİ KARTI
Gran Via ve Puerta Del Sol semtleri civarında bulunan özel döviz büroları ve bankalarda, otellere göre daha karlı olup, miktara göre değişik kur uygulamaktadır. Mutlaka kur ve komisyon alıp almadıkları sorulmalıdır.
Alışveriş merkezleri, restaurantlar, otel v.b. yerlerdeki ödemelerde kredi kartı kullanılmaktadır. (VISA-AMERICAN EXPRESS-MASTER CARD)
TELEFON
Otelden yapılacak uluslararası görüşmeler normal ücretten daha pahalı olup, Kiosko’lardan satın alabileceğiniz telefon kartlarıyla, her adım başı bulacağınız telefon kabinlerinden yapabilirsiniz. Aynı zamanda bu kabinlerden madeni eurolar ile de görüşmek mümkün olup, kısa görüşmelerde para üstü vermemektedir. Cep telefonları İspanya’da çalışmaktadır.
Türkiye’yi aramak için 00 90 + Bölge kodu + Telefon no
TAKSİLER
İspanya genelinde taksi kullanmak diğer Avrupa kentlerine oranla çok pahallı değildir. Taksi durakları olmasına rağmen, yoldan da geçeni durdurmak mümkündür. Yalnız dikkat edilmesi gereken taksinin ön camında taşıdığı levhadır. Libre: Boş Ocupada: Yolcu var demektir.
Hepsinin taksimetresi olup, 4 kişi olarak binilebilir.
METRO
Madrid’teki önemli ulaşim araçlari Metro ve Otobüslerdir. Metro agi ve buna baglantili tren, şehrin hemen her noktasina uzanir. Yaklaşik 4 milyon kişinin yaşadigi şehirdeki metro 121,5 km uzunlugunda, 10 hat ve 126 istasyon ile 06.00-01.30 saatleri arasinda hizmet vermektedir. Metro istasyonlarinin girişlerindeki gişelerden yada otomatik bilet makinalarindan satin alacaginiz 10 luk biletler ayni zamanda otobüs içinde kullanilmaktadir. Istasyonlardaki aktarmalarda ikinci bir bilete ihtiyaç yoktur.
YİYECEK-İÇECEK
Diğer Akdeniz ülkeleri gibi çeşitlilik bakımından zengin bir mutfağa sahip olan İspanya, özellikle deniz ürünleri ile yapılan safranlı pilavı (Paella) ile ünlüdür. Bunun yanı sıra Tapas adı verilen, içkini yanında küçük porsiyonlarda aperatif olarak atıştırılan yiyeceklerin sunulduğu barlarda da yemek, yemek de mümkündür. Madrid’te milli yemeklerin sunulduğu restaurantların yanı sıra, uluslar arası mutfaklardan örnekler veren restaurantlarıda bulmak mümkündür. Fast Food türü yiyecekleri diğer Avrupa kentlerinde olduğu gibi Madrid’te de bulabilirsiniz. En az İspanyol yemekleri kadar zengin ve ünlü olan şarap çeşitleri vardır. Rioja, Carinena, Valdepenas, Panades ve Galicia’nın Ribeiro bölgelerinde yapılan kırmızı, rose ve beyaz şarapları ünlüdür.
Madrid ten seçme restaurantlar ;
ASADOR REAL
Plaza Isabel 2.
CAFE ORIENTE
Plaza Oriente 2
SIRENA VERDE
Gran Via
CAFE CENTRAL
Plaza Angel 10
HARD ROCK CAFE
Paseo de la Castellana (Plaza Colon)
PLANET HOLLYWOOD
Plaza de Los Cortes 7
DISCO
PALACIO GAVIRIA
Arenal 9
TEATRO ESLAVA JOX
Arenal 11
BAHŞIŞ
Zorunlu olmamakla birlikte, alınan servisten memnun kalındığı takdirde restaurantlarda % 5-10 , takside % 5 bahşiş bırakılabilir.
ALIŞVERIŞ
Madrid’te İspanyol ürünlerinin yanı sıra diğer ünlü markalara ait butikleri bulabileceğiniz merkezler Puerta Del Sol Meydanı, Gran Via, Goya ve Serrano caddeleridir. Ayrıca büyük alışveriş merkezi olarak İspanya geneline yayılmış olan El Corte Ingles adını taşıyan iğneden ipliğe her şeyin satıldığı süpermarketlerde de 10.00-21.00 saatleri arasında alışveriş etme olanağına sahipsiniz. Tek bir mağazadan 15.000 pesetas ve üzerinde yapacağınız alışverişlerde % 10 vergi iadesinden yararlanabilirsiniz. El Corte Ingles’lerde ise değişik departmanlardan yaptığınız alışveriş fişlerinin toplamı 15.000 pesetas ve üzerinde ise aynı haktan yaralanabilmeniz için fişlerinizin tamamını vergi iadesi departmanına başvurarak gerekli işlemleri yapabilirsiniz. Daha detaylı bilgi için rehberinizin yardımını isteyebilirsiniz.
SİGARA VE ALKOLLÜ İÇKİ
Sigara ülkemize oranla daha yüksek fiyattan satılmaktadır. Tabaco yazılı dükkanlardan ve restaurantlarda bulunan otomatik sigara makinalarından satın alabilirsiniz. İçkiyi süpermarketlerde bulabilirsiniz.
İÇME SUYU
Madrid içme suyu kuzeyinde dağlardan gelme nehrinden sağlanmakta olup, içilebilir niteliktedir. Ülkemizde kazanmış olduğumuz alışkanlıktan dolayı şişe suyu içilmesi tavsiye edilir.
HOLA MERHABA (OLA)
ADIOS ALLAHAISMARLADIK (ADYOS)
BUENOS DIAS GÜNAYDIN (BUENOS DİYAS)
BUENOS TARDES İYİ GÜNLER (BUENOS TARDES)
BUENAS NOCHES İYİ AKŞAMLAR (BUENAS NOÇES)
POR FAVOR LÜTFEN (PORFAVOR)
GRACIAS TEŞEKKÜR (GIRASYAS)
SI EVET
NO HAYIR
HAY VAR (AY)
NO HAY YOK (NO AY)
COMO ESTAS? NASILSINIZ (KOMO ESTAS)
ESTOY BIEN GRACIAS İYİYİM TEŞEKKÜR EDERİM (ESTOY BİEN
GIRASYAS)
CUANDO? NE ZAMAN (KUANDO)
AYER DÜN (AYER)
HOY BUGÜN (OY)
MANANA YARIN (MANYANA)
POR LA MANANA SABAH (POR LA MANYANA)
TARDE ÖĞLEDEN SONRA (TARDE)
NOCHE AKŞAM-GECE (NOÇE)
QUE HORA ES? SAAT KAÇ (KE ORA ES)
A QUE HORA? SAAT KAÇTA (A KE ORA)
DOMINGO PAZAR (DOMINGO)
LUNES PAZARTESİ (LUNES)
MARTES SALI (MARTES)
MIERCOLES ÇARŞAMBA (MIYERKOLES)
JUEVES PERŞEMBE (HUEVES)
VIERNES CUMA (BIERNES)
SABADO CUMARTESİ (SABADO)
AEROPUERTO HAVA ALANI (AEROPUERTO)
PUERTO LİMAN (PUERTO)
CENTRO DE LA CIUDAD ŞEHIR MERKEZI (SENTRO DE LA SIUDAD)
DONDE ESTA? NEREDE (DONDE ESTA)
ESTA LEJOS? UZAKMI (ESTA LEHOS)
UN RESTAURANTE BİR RESTORANT
CUANTO CUESTA? NE KADAR (KUANTO KUESTA)
AGUA SU (AGUA)
PAN EKMEK (PAN)
MANTEQUILLA TEREYAĞI (MATEKİYYA)
QUESO PEYNİR (KESO)
CAFE KAHVE (KAFE)
TE ÇAY (TE)
LECHE SÜT (LEÇE)
AZUCAR ŞEKER (ASUKAR)
AGUA MINERAL MADEN SUYU (AGUA MİNERAL)
ZUMO DE FRUTAS MEYVE SUYU (SUMO DE FRUTAS)
VINO ŞARAP (BINO)
CERVEZA BİRA (SERBESA)
HIELO BUZ (İYELO)
CARNE ET (KARNE)
CERDO DOMUZ (SERDO)
TERNERA DANA ETİ (TERNERA)
POLLO TAVUK (POYYO)
CODERO KUZU (KORDERO)
PESCADO BALIK (PESKADO)
FILETE BONFİLE (FİLETE)
CHULETAS DE CORDERO KOYUN PİRZOLASI (ÇULETAS DE KORDERO)
ALBONDIGAS KÖFTE (ALBONDİGAS)
HELADO DONDURMA (ELADO)
FRUTA MEYVA (FRUTA)
MANZANA ELMA (MANZANA)
NARANJA PORTAKAL (NARANHA)
UVA ÜZÜM (ÜZÜM)
PERA ARMUT (PERA)
PATATAS FRITAS PATATES KIZARTMASI
ACEITE ZEYTİNYAĞ (ASEITE)
VINAGRE SİRKE
SAL TUZ
LIMON LİMON
PESCADOS BALIKLAR (PESKADOS)
LUBINA LEVREK
TRUCHA ALABALIK (TURUÇA)
ATUN TON BALIĞI
BONITO PALAMUT
BACALAO MORINA BALIĞI (BAKALAO)
EMPERADOR KILIÇ BALIĞI
LENGUADO DİL BALIĞI
GAMBA KARİDES
LANGOSTA İSTAKOZ
MEJILLON MİDYE (MEHİYYON)
OSTRA İSTRIDYE
CALAMAR KALAMAR (KALAMAR)
PULPO AHTAPOT
BANCO BANKA (BANKO)
FARMACIA ECZANE (FARMASYA)
PELUQUERIA KUAFÖR (PELUKERİA)
CORREOS POSTANE (KORREOS)
NO ENTIENDO ANLAMIYORUM
ES MUY CARO ÇOK PAHALLI (ES MUY KARO)
PUEDO PAGAR CON TARJETA KREDİ KARTI İLE ÖDEYEBİLİRMİYİM ?
PUEDO PAGAR KON TARHETA)
COMO SE LLAMA ESTO BUNUN ADI NEDİR ?
(KOMO SE YAMA ESTO)
HABLA USTED INGLES İNGİLİZCE KONUŞABİLİRMİSİNİZ?
(ABLA USTED INGLES)
LOS NUMEROS SAYILAR
UNO BİR
DOS İKİ
TRES ÜÇ
CUATRO DÖRT (KUATRO)
CINCO BEŞ (SİNKO)
SEIS ALTI
SIETE YEDİ
OCHO SEKİZ (OÇO)
NUEVE DOKUZ
DİEZ ON
VEINTE YİRMİ
TREINTA OTUZ
CUARENTA KIRK (KUARENTA)
CINCUENTA ELLİ (SİNKUENTA)
SESENTA ALTMIŞ
SETENTA YETMİŞ
OCHENTA SEKSEN (OÇENTA)
NOVENTA DOKSAN
CİEN YÜZ (SİEN)
MİL BİN
DESAYUNO KAHVALTI (DESAYUNO)